Pas “Diellës”, Italia ndjek shembullin e Shqipërisë/ Eva Statiella, këshilltarja bashkiake virtuale me AI në Piemonte

Pas “Diellës”, Italia prezanton këshilltaren virtuale me AI: Eva Statiella merr rol në qeverisjen lokale
Eksperimenti i Shqipërisë me inteligjencën artificiale në administratën publike duket se po tërheq vëmendje edhe përtej Adriatikut. Pas “Diellës”, figurës virtuale të krijuar me Inteligjencë Artificiale dhe të angazhuar nga qeveria shqiptare, një qytet në veri të Italisë ka prezantuar një nismë të ngjashme në nivel vendor.

Bëhet fjalë për Eva Statiella, një këshilltare virtuale e krijuar përmes Inteligjencës Artificiale, e cila është prezantuar në qershor nga kryebashkiaku i Acqui Terme, Danilo Rapetti.

Acqui Terme, qytet me rreth 19 mijë banorë në provincën e Alessandrias, në rajonin e Piemontes, i ka dhënë Evës një rol këshillues në disa fusha. Portofolet e saj lidhen me çështjet sociale dhe humane, inteligjencën artificiale dhe procesin e tranzicionit dixhital.

Sipas autoriteteve lokale, Eva është trajnuar dhe testuar për disa muaj përpara se të merrte këtë rol. Ajo ka marrë pjesë në mbledhjet e këshillit, ka ndjekur diskutimet, ka ndihmuar në përgatitjen e teksteve dhe dokumenteve, si dhe ka dhënë opinione kur është kërkuar për çështje të ndryshme.

Megjithatë, kompetencat e saj janë të kufizuara. Eva nuk ka të drejtë të marrë vendime politike, të firmosë akte administrative apo të ushtrojë kompetenca ekzekutive. Gjithashtu, ajo nuk konsiderohet ligjërisht anëtare e këshillit bashkiak.

Zyrtarisht, roli i saj përkufizohet si “anëtare dixhitale, konsultative dhe jo-vendimmarrëse e këshillit bashkiak”.

Një prej objektivave kryesore të këtij eksperimenti është përdorimi i AI për analizimin e kërkesave të qytetarëve dhe thjeshtimin e procedurave administrative. Eva pritet të punojë në bashkëpunim me një këshilltar real, duke kombinuar përpunimin e informacionit përmes teknologjisë me përvojën njerëzore në administratë.

Ngjashmëria me modelin shqiptar të “Diellës” nuk qëndron vetëm te përdorimi i Inteligjencës Artificiale. Edhe Eva ka një identitet dhe paraqitje vizuale, duke e bërë teknologjinë më të pranishme dhe të kuptueshme në komunikimin me publikun.

Por risia nuk ka kaluar pa debate. Opozita në Acqui Terme ka ngritur pikëpyetje për mënyrën se si do të trajtohen të dhënat, privatësinë dhe sigurinë, veçanërisht nëse në të ardhmen kompetencat e sistemit do të zgjerohen.

Për momentin, kryebashkiaku Rapetti e sheh Evën më shumë si një eksperiment për të testuar kufijtë e përdorimit të Inteligjencës Artificiale në administratën publike, sesa si një zgjidhje të përhershme për qeverisjen lokale.

Eksperimenti italian tregon se përdorimi i avatarëve të bazuar në AI në institucionet publike po kalon nga ideja në praktikë, ndërsa mbetet për t'u parë se sa larg do të shkojë përfshirja e tyre në proceset administrative dhe vendimmarrëse.