"Dridhet" Evropa, dokumenti i CIA-s alarmon perëndimin: Rusia gati të godasë me dronë detarë 3 shtete

Rusia po përgatit sulme të reja me dronë në Evropë, këtë herë kundër vendeve të Mesdheut. Shërbimet e inteligjencës amerikane kanë mbledhur informacione mbi planet e përshkallëzimit të Kremlinit dhe i kanë ndarë ato me disa qeveri evropiane.

"Ata do të përdorin dronë të lëshuar nga deti, të fshehur në një kontejner anijeje; nuk është aspak e vështirë", shpjegon një burim pranë Ministrisë së Mbrojtjes të Lituanisë, i cili foli në kushte anonimati.

Justifikimi për një përshkallëzim të tillë ka qenë prej kohësh në tryezë.

 Moska ka këmbëngulur vazhdimisht se furnizimi i Ukrainës me armë, inteligjencë dhe këshilltarë ushtarakë i bën vendet perëndimore pjesëmarrës legjitimë në luftë dhe objektiva. Deri më tani, ajo ka vepruar nën atë që ekspertët e quajnë "pragu i luftës", duke shmangur kështu veprimet që mund të provokojnë një përgjigje të koordinuar të NATO-s.

Megjithatë, ajo ka nisur një fushatë përshkallëzuese sabotimi kundër objektivave në vendet e favorshme për Ukrainën, përveç incidenteve të izoluara që me sa duket synojnë të testojnë kufijtë dhe të testojnë përgjigjen.

Një përshkallëzim fillestar ndodhi kur 19 dronë, pa municion, hynë në hapësirën ajrore polake një vit më parë. Pika kryesore e kthesës ishte incidenti i fundit që përfshinte dronë të armatosur në Aeroportin e Leipzigut , të cilin autoritetet gjermane ia atribuojnë Rusisë.

Autoritetet lituaneze tani e dinë edhe llojin e dronit që rusët mund të përdorin kundër Spanjës, Francës ose Italisë. Besohet të jetë një dron Gerbera : ai mat rreth dy metra, ka një hapje krahësh prej 2.5 metrash, peshon deri në 18 kilogramë, arrin një shpejtësi prej rreth 160 kilometrash në orë dhe ka një rreze maksimale të deklaruar prej 600 kilometrash, varësisht nga ngarkesa shpërthyese që mbart ose variabla të tjerë, siç është era.

 
Një anije tregtare mund të mbajë disa pajisje dhe t'i lëshojë ato me katapultë me shumë më pak vështirësi sesa një Shahed (ose Geranium, siç njihet në Rusi), i cili është dukshëm më i madh. Nga 200 ose 300 kilometra larg detit, fluturimi do të zgjaste afërsisht midis një ore e një çerek deri nw dy orë, varësisht nga shpejtësia aktuale.

Ngarkesa e saj e vogël nuk është e mjaftueshme për të shkatërruar një strukturë të madhe, por mund të shkaktojë një zjarr, të dëmtojë pajisjet e ekspozuara ose të mbyllë portet ose aeroportet. Efekti i dëshiruar mund të jetë politik dhe ekonomik.

Lituania, si vendet e tjera, e ka trajtuar këtë informacion që pak kohë pas udhëtimit misterioz të drejtorit të CIA-s, John Ratcliffe, në Moskë më 25 gusht. Ratcliffe mbërriti në bordin e një aeroplani ushtarak amerikan që ishte ndalur në Riga, në krahun baltik të NATO-s. Ai nuk është njohur publikisht të ketë mbajtur takime në Letoni, megjithëse burime diplomatike në një vend baltik konfirmojnë se ata ishin në dijeni të udhëtimit paraprakisht dhe më pas u informuan për përmbajtjen e tij.

Wall Street Journal dhe Politico raportuan se Ratcliffe udhëtoi për në Rusi për të paralajmëruar Moskën kundër çdo sulmi apo provokimi kundër NATO-s. Sipas burimeve në dijeni të alarmit, qeveritë e Spanjës, Francës dhe Italisë u informuan gjithashtu se Rusia po përgatiste një operacion të mundshëm me dronë kundër njërit prej këtyre vendeve. 

Ky paralajmërim përkon me reagimin e jashtëzakonshëm të Emmanuel Macron: pasi mblodhi Këshillin e Mbrojtjes më 16 shtator, dy ditë më vonë ai thirri udhëheqësit e të gjitha partive politike dhe kandidatët për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 në Pallatin Elize.

Disa analistë të mbrojtjes të konsultuar konfirmuan se ishin në dijeni të një raporti të CIA-s që qarkullonte midis qeverive evropiane, i cili ishte shumë i saktë në përshkrimin e sulmit dhe të cilit francezët i atribuuan besueshmëri të madhe.

Pse një sulm në Spanjë, Francë apo Itali? Të tre vendet kanë fushata zgjedhore dhe zgjedhje në vitin 2027 dhe kanë forca radikale të afta për të shfrytëzuar frikën dhe lodhjen që lidhet me Ukrainën. Sidomos në Francë dhe Itali, ka lidhje ose pozicione qartësisht të afërta me interesat e Kremlinit. Vetëm dje, kandidati i krahut të majtë Jean-Luc Mélenchon ia atribuoi intensifikimin e kërcënimit rus në Evropë "sulmeve me rreze të gjatë" të Ukrainës në tokën ruse.

Keir Giles, një analist britanik i specializuar në strategjinë ushtarake ruse, i cili ka punuar për Akademinë e Mbrojtjes së Mbretërisë së Bashkuar, paralajmëron se distanca e Spanjës nga kufiri rus nuk garanton sigurinë e saj. "Nuk janë domosdoshmërisht vendet në vijën e frontit shënjestrat. Shënjestra do të jetë aty ku është pika më e dobët e Evropës", argumenton ai. Ndër dobësitë e mundshme, ai citon "vende si Mbretëria e Bashkuar ose Spanja, të cilat nuk kanë investuar në sisteme të integruara të mbrojtjes ajrore dhe raketore të përshtatshme për kërcënimin rus".

Objektivi kryesor i një operacioni me Gerbera të lëshuara nga një anije tregtare nuk duhet të jetë domosdoshmërisht shkaktimi i shkatërrimit të gjerë. Me një ngarkesë shpërthyese prej rreth katër ose pesë kilogramësh, pajisja është më e dobishme për mbylljen e një aeroporti, ndezjen e një zjarri, fluturimin mbi një instalim ushtarak ose demonstrimin e aftësisë së Rusisë për të arritur në prapavijën e Evropës.

“Rusia po shqyrton se ku çdo veprim do të kishte ndikimin më të madh për shkak të mungesës së qëndrueshmërisë, mbrojtjes civile dhe brishtësisë politike”, thotë Giles.
Zgjedhja e objektivit, shpjegon ai, i përgjigjet "një ekuacioni që ndryshon vazhdimisht": Moska llogarit se ku mund të arrijë rezultatin më të madh në lidhje me rreziqet dhe burimet që është e gatshme të marrë përsipër .

Ideja e një lëshimi detar kundër NATO-s ishte paraqitur një vit më parë nga media ukrainase Defense Express: Gerberat e transportuara në anije cisterna të të ashtuquajturës flotë hije dhe të lëshuara me anë të katapultave nga ujërat ndërkombëtare. "Federata Ruse kishte eksperimentuar tashmë me lëshimin e mjeteve ajrore pa pilot nga anijet. Për shembull, në vitin 2020, ZALA (një kompani ruse prodhuese dronësh, e lidhur me konsorciumin e armëve Kalashnikov) kreu lëshime demonstruese, duke lëshuar dronë nga një anije në lëvizje." Në tetor 2024, ajo rifilloi këto eksperimente nga një platformë detare praktikisht stacionare.

Përtej ushtrimeve, një incident shqetësues ka ndodhur tashmë në Baltik: në shkurt, një njësi detare suedeze zbuloi një dron që po ngrihej nga anija ruse e inteligjencës elektronike Zhigulevsk në ngushticën Øresund. Suedia bllokoi sinjalin e pajisjes dhe e shpalli fluturimin si shkelje të hapësirës së saj ajrore. Në atë kohë, aeroplanmbajtësja franceze Charles de Gaulle ishte në Malmö: droni qëndroi më shumë se 10 kilometra larg dhe nuk u identifikua. Dhe më 14 shtator, një anije luftarake ruse qëlloi dy sinjale emergjence drejt një helikopteri ushtarak danez të angazhuar në mbikëqyrje rutinë në ujërat ndërkombëtare në Detin Baltik.

Në qarqet ruse pranë ushtrisë, krahu jugor i Mesdheut tashmë po paraqitet si një rrugë përmes së cilës mund të kërcënohet Franca , dhe madje është publikuar një listë me objektiva të mundshëm. Më 19 shtator, vetëm një ditë pas takimit të thirrur nga Macron, kanali me ndikim i Telegram Rybar publikoi një hartë të Mesdheut me titullin "Ilaçi Rus Kundër Arrogancës Franceze". Teksti sugjeronte furnizimin e Algjerisë me dronë Geran-5 dhe tregonte se ata mund të arrinin fabrikat e avionëve, bazat ushtarake, centralet bërthamore dhe komplekset petrokimike në Francën jugore.

“Përshtypja është se rusët duan rrjetën e tyre të merimangës”, shpjegon burimi lituanez, duke iu referuar operacionit spektakolar në të cilin Ukraina fshehu dronë në kontejnerë të transportuar me kamionë nëpër Rusi, pa dijeninë e shoferëve, dhe i hodhi ato pranë aeroporteve ruse për të shkatërruar një sërë avionësh.

Burimet e inteligjencës baltike e lidhin agresionin në rritje të Rusisë me dëmin që sulmet ukrainase po i shkaktojnë sektorit të energjisë ruse.

Intensifikimi i kohëve të fundit i aktiviteteve sabotuese ruse shërben për disa qëllime : zvogëlimin e mbështetjes për Ukrainën, shkaktimin e përçarjeve brenda NATO-s dhe alarmimin e popullsisë evropiane.

Polonia gjithashtu ka informacione të ngjashme . Kryeministri Donald Tusk paralajmëroi për sulme të mundshme ruse me dronë ose raketa kundër vendeve që ndihmojnë Ukrainën, duke theksuar se këto vende kanë demonstruar tashmë aftësinë e tyre për të ndaluar operacione të tilla ose për të identifikuar autorët e tyre. Ministri i Jashtëm lituanez Kestutis Budrys paralajmëroi: "Rusia nuk do të fshihet. Ne thjesht duhet të shmangim pasojat."/Corriere