Lufta e SHBA-së në Lindjen e Mesme frikëson Putinin: Ka frikë se pas Khameneit do të jetë radha e tij

Rritja e çmimeve të naftës nuk është në vetvete një ndihmë për Vladimir Putinin. Ai shpreson, përkundrazi, për "heqjen e sanksioneve mbi shitjet e hidrokarbureve ruse". Dhe ai e sheh luftën në Lindjen e Mesme të nisur nga SHBA-të dhe Izraeli jo si një avantazh, por si "një rrezik". Është e vërtetë që shpërfillja perëndimore për ligjin "i shqetëson ata që e akuzojnë për krime ndërkombëtare". Por udhëheqësi i Kremlinit "ka frikë se pas Khameneit, mund të jetë radha e tij".

Ky është mendimi i njërit prej ekonomistëve kryesorë të Rusisë, Konstantin Sonin. Profesor dhe zv/dekan i Shkollës së Lartë të Ekonomisë (HSE), "Bocconi" e Moskës, Sonin u detyrua të linte postin e tij dhe vendin e tij në vitin 2014 - pas aneksimit të Krimesë dhe ndërhyrjes së Rusisë në Donbas. Arsyet politike mbizotëruan. Ai tani jep mësim në Shkollën e Politikave Publike në Universitetin e Çikagos, në Shtetet e Bashkuara.

Ndërkohë, HSE e Moskës është bërë selia e "skifterëve" të Vladimir Putinit, të udhëhequr nga politologu Sergey Karaganov dhe ekipi i tij. Ata e kanë rishkruar doktrinën ushtarake të Kremlinit, duke ulur pragun për përdorimin e armëve bërthamore dhe duke rekomanduar përdorimin e tyre - të paktën në mënyrë demonstrative - për të "rikthyer frikën në shoqëritë dhe elitat evropiane", siç e kanë thënë vetë vazhdimisht për Fanpage.it.

Ne kontaktuam Konstantin Sonin me telefon ndërsa ai po udhëtonte midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara. Intervista e mëposhtme është redaktuar për shkurtësi dhe qartësi, por është e plotë.

Profesor Sonin, shumë vëzhgues argumentojnë se Rusia e Vladimir Putinit përfiton vetëm nga lufta SHBA-Izrael në Lindjen e Mesme. A është e vërtetë kjo?

"Rusia po ka më shumë probleme sesa përfitime nga sulmi SHBA-Izrael ndaj Iranit dhe lufta në Lindjen e Mesme."

Çfarë? Po rritja e çmimeve të naftës? Ne kemi thënë për vite me radhë se çmimet e ulëta të naftës do të dëmtonin ekonominë dhe përpjekjet luftarake të Rusisë: a nuk është situata aktuale një lehtësim për Kremlinin?

"Ajo që ka më shumë rëndësi është se Irani është aleati i vetëm i vërtetë i Moskës në luftën në Ukrainë, së bashku me Korenë e Veriut. Teknologjia iraniane është kudo në fushën e betejës."

Por nuk është si viti i parë i pushtimit. Tani Rusia ndërton dronët e saj Shahed, me licencë iraniane...

"Aleanca me Teheranin mbetet kritike. Prandaj, nuk shoh ndonjë përfitim racional për Rusinë nga konflikti i Lindjes së Mesme.

Ose të paktën jo drejtpërdrejt. Sigurisht, rritja e çmimeve të energjisë mund të shkaktojë shumë probleme për 'vendet armiqësore', aleatët e Kievit."

Profesor, po na thoni se rritja e çmimeve të naftës nuk është e dobishme për arkën shtetërore të Rusisë?

Edhe pse përqindja ka rënë sot për shkak të barrës së ekonomisë së luftës, mbi një e katërta e të ardhurave tatimore varen nga shitja e hidrokarbureve...

"Po, por hidrokarburet duhet t'i shiten dikujt. Më shumë sesa veprimi i tregut, i cili po rrit çmimet e naftës bruto, Rusia aktualisht mund të përfitojë nga fakti që administrata amerikane po heq në mënyrë efektive sanksionet e naftës kundër Moskës.

Pasi SHBA-të e kishin bindur me mundim Indinë të ndalonte blerjen e naftës ruse, tani - në një kthesë 180 gradë që, po, e ndihmon Putinin - po i lejon Nju Delhit ta bëjë këtë përsëri. Në fakt, praktikisht po e urdhëron atë ta bëjë këtë (Uashingtoni po e kërcënon qeverinë indiane me tarifa stratosferike nëse nuk i përmbahet, red.). Logjika e Donald Trump këtu është tërësisht në favor të Kremlinit. Dhe kjo vlen shumë më tepër për ekonominë ruse sesa rritja e çmimit të një fuçie. Ndërprerja e blerjeve nga India 'kliente' ishte një nga pikat kryesore të presionit që SHBA-të i kanë bërë Putinit.

Nafta e sekuestruar nga flota e parregullt që po shmangte sanksionet është gjithashtu përsëri në treg...

"Sot, Detet janë plot me cisterna nga 'flota në hije' e Rusisë. Ato transportojnë naftë që shpesh nuk gjen blerës.

Nëse do të rikthehej leja për ta shitur, efekti do të ishte më i madh se çdo rritje e përkohshme e çmimeve."

Cila është gjendja e ekonomisë ruse sot?

"Nuk është mirë. Njerëzit po jetojnë më keq se para luftës. Më parë, paratë shkonin për konsum ose importe. Tani shkojnë për armë. Ajo që dikur ishte mirëqenie po digjet në Ukrainë. Cilësia e jetës po bie. Shoqëria po paguan koston e luftës."

Megjithatë, pagat janë rritur gjatë kësaj lufte. Ndonjëherë edhe më shumë se inflacioni...

"Megjithatë, ekonomitë rrallë shemben nga një pikë kthese ekonomike. Pika kthese pothuajse gjithmonë vjen nga politika."

Dhe politika varet shumë nga mënyra se si vazhdon ose përfundon lufta në Ukrainë. A e ndihmon konflikti i Lindjes së Mesme luftën e Putinit? Mund ta forcojë narrativën ruse kur akuzohet për krime ndërkombëtare. Shpërqendron vëmendjen. Kufizon furnizimet ushtarake për Kievin. "Skifterët" e regjimit përmbytin mediat sociale me nxitje ndaj Kremlinit: "Amerikanët po qëllojnë të gjitha raketat Tomahawk që Zelensky kërkoi kot në Iran", thonë ata. "Le të merremi me punë dhe ta përfundojmë punën në Ukrainë".

"Është një argument i mirë për ata që mbrojnë pushtimin rus në debatet perëndimore. Por për Putinin, për gjeneralët e tij, për ata që marrin vendime në Moskë, asgjë nga këto nuk ka pasur kurrë rëndësi. Ata kurrë nuk kanë pasur nevojë të pretendojnë se bëjnë atë që bëjnë Shtetet e Bashkuara. Ata sulmuan Ukrainën pa marrë parasysh se çfarë mund të mendojë bota. Perceptimet ndërkombëtare, ajo që thuhet jashtë, janë dytësore për ta. Ata nuk i kushtojnë vëmendje. Është çështje debati akademik. Por nuk ndikon në vendimet e vërteta".

Pra, si ndryshon situata në Moskë dhe në "operacionin ushtarak special" në Ukrainë pas sulmit ndaj Iranit?

"Ajo që po ndodh në Lindjen e Mesme është një disavantazh për Putinin. Vite më parë, ai e kuptoi një gjë: shkelja e normave ndërkombëtare funksionon kur të tjerët i respektojnë ato. Nëse të tjerët luajnë sipas rregullave, ata që i shkelin ato mund të fitojnë terren. Dhe presidenti rus që atëherë ka vepruar në përputhje me rrethanat, pa e ndaluar askush realisht. Por sot, ato norma që Perëndimi u përpoq pak a shumë t'i përmbahej janë shumë më të dobëta."

Çfarë do të thotë kjo? A ka frikë Putini nga ajo që një Perëndim gjithnjë e më pak i vëmendshëm ndaj ligjit ndërkombëtar mund të bëjë kundër tij?

"Pikërisht. Sidomos pasi Donald Trump është i paparashikueshëm. Nga pikëpamja e Putinit, kjo është e rrezikshme. Herën tjetër, Trump mund të bombardojë edhe Moskën. Dhe ta bëjë udhëheqësin rus shënjestrën e tij kryesore."

A është e vërtetë që Putini është i fiksuar pas fundit të dhunshëm të diktatorëve të tjerë? Burime të Kremlinit dhe dëshmitarë okularë raportuan se ai ishte "i tmerruar" pas vdekjes së Gadafit (shih Mikhail Zygar, Të gjithë burrat e Kremlinit, 2016) dhe se ai i shikonte imazhet e vrasjes së diktatorit libian në mënyrë kompulsive...

"Ndoshta po. Fakti është se bota sot është bërë edhe më e rrezikshme për ata që qeverisin në atë mënyrë."

Cili është qëndrimi aktual i Kremlinit ndaj luftës në Ukrainë dhe negociatave? A ka më shumë arsye për të ndaluar, apo arsyet për të vazhduar luftën e rraskapitjes ende mbizotërojnë?

"Personalisht, nuk besoj se Putini do të ndalet. Lufta do të përfundojë vetëm kur ai të vdesë, ose kur ai të largohet nga ata përreth tij. Në këtë pikë, nuk ka kthim prapa. Dhe ata përreth tij mund të vazhdojnë ta gënjejnë. I thuaj se një ofensivë e re, një fitore e re, do të arrijë vitin tjetër. Sigurisht, Rusia përfundimisht mund të mbingarkohet nga humbjet. Ose vendet perëndimore mund të dërgojnë trupa në Ukrainë. Por përndryshe, kjo luftë do të përfundojë vetëm me Putinin."Lajmi i Fundit