Shqipëria rekord për paraburgimet në Europë, 58% e të burgosurve pa vendim gjykate

Ndonëse krahasuar me periudhën 2007-2017 ka shënuar rënie, kërkesa e prokurorëve për masën e sigurisë “arrest me burg” vijon të mbetet në nivele të larta në Shqipëri.

Sipas raportit vjetor të Prokuroria e Përgjithshme e Shqipërisë për vitin 2025, në pesë vitet e fundit kjo masë ka përbërë 49% të të gjitha kërkesave për masa sigurie nga organi i akuzës.

Nëse kësaj shifre i shtohet edhe masa e “arrestit në shtëpi”, përqindja arrin në 59% të kërkesave totale. Raporti tregon se një qasje të ngjashme kanë ndjekur edhe gjyqtarët, të cilët kanë pranuar arrestin me burg dhe arrestin në shtëpi në 51% të vendimeve.

Analiza e Prokuroria e Përgjithshme e Shqipërisë nxjerr në pah edhe situatën problematike të paraburgimeve në raport me standardet europiane. Në Shqipëri rezultojnë rreth 110 të paraburgosur për 100 mijë banorë, ndërsa mesatarja europiane është 41 për 100 mijë banorë.

Raporti thekson se rreth 58% e popullsisë në burgje në Albania përbëhet nga persona që ende nuk kanë një vendim përfundimtar gjykate, një tregues shumë më i lartë se mesatarja europiane prej 21.7%.

Sipas dokumentit, për periudhën 2021-2025 vetëm rreth 1.2% e rasteve me masën “arrest në burg” janë pushuar, çka tregon se shumica e çështjeve vijojnë deri në gjykim, edhe pse ndaj të pandehurve ende nuk ka një vendim fajësie.

Në raport pranohet se përdorimi i arrestit me burg mbetet i ndikuar nga një qasje tradicionale drejt masave më të ashpra dhe se standardet për mbrojtjen e të drejtave të njeriut nuk janë garantuar plotësisht.

Për këtë arsye, Prokuroria e Përgjithshme e Shqipërisë sugjeron ndryshime ligjore, përfshirë kufizimin e arrestit me burg vetëm për vepra me nivel më të lartë dënueshmërie dhe përdorimin e mbikëqyrjes elektronike si alternativë.

Situata ka sjellë edhe ndërhyrjen e Gjykata e Lartë e Shqipërisë, ku Kolegjet e Bashkuara kanë rishikuar praktikën për të orientuar prokurorët dhe gjyqtarët drejt masave alternative të sigurisë.