Shqipëria po zbraset me ritme alarmante, rënia më e madhe e popullsisë në Europë brenda një dekade

Shqipëria është zyrtarisht vendi që ka humbur më shumë popullsi në Europë në 10 vitet e fundit. Sipas të dhënave të Eurostat, të përpunuara nga “Monitor”, vendi ynë ka pësuar një tkurrje prej 18.2% të popullsisë mes viteve 2011 dhe 2024 – një rënie masive që përkthehet në mbi 500 mijë banorë më pak në vetëm një dekadë.

Aktualisht, Shqipëria ka 2.36 milionë banorë, një shifër që jo vetëm që është më e ulëta ndonjëherë e regjistruar zyrtarisht, por që e vendos vendin në krye të listës së vendeve europiane me humbjen më të madhe relative të popullsisë. Pas saj vijnë Bullgaria (-12.3%), Maqedonia e Veriut (-11.4%) dhe Bosnja (-11.2%).

Dy shkaqe kryesore: Emigracioni dhe rënia natyrore

Rënia drastike nuk është rastësi, por pasojë direkte e dy faktorëve të fuqishëm:
• Rënia e shtesës natyrore: nga mbi 60 mijë lindje në fillim të viteve ’90, sot Shqipëria shënon vetëm 1,200 lindje më shumë se vdekje në vit.
• Emigracioni masiv: në vitin 2024 vetëm, 28,800 shqiptarë më shumë janë larguar sesa janë kthyer. Shqipëria mban vendin e dytë në Europë për emigracion neto, pas Turqisë.

Që nga rënia e regjimit komunist, çdo dekadë është shoqëruar me një humbje mesatare prej gjysmë milioni shqiptarësh, një valë që nuk po ndalet.

Mosha po rritet, tregu i punës po goditet

Pasojat janë të qarta dhe të rënda:
• Mosha mediane e shqiptarëve sot është 44.3 vjeç, thuajse sa mesatarja e BE-së, nga 31.9 vjeç në 2010.
• Bizneset ndihen në vështirësi për të gjetur punonjës, duke frenuar zgjerimin dhe rritur pagat në mënyrë jo të qëndrueshme.
• Konsumi po bie, ndërsa skema e pensioneve rrezikon kolapsin nëse trendi nuk ndryshon.

Ndërkohë, vendet perëndimore si Gjermania, Spanja apo Franca, përballë plakjes së popullsisë, kanë hapur dyert për emigracion dhe po e kompensojnë mungesën demografike me fuqi punëtore të re nga jashtë. Shqipëria, përkundrazi, po e humbet pikërisht këtë fuqi – të rinjtë që janë shtylla e çdo ekonomie.

Qeveria: Pa strategji reale

Pavarësisht alarmeve, qeveria shqiptare ende nuk ka një politikë kombëtare serioze për të ndalur emigracionin, për të përkrahur familjet që duan të rrisin fëmijë, apo për të kthyer të larguarit me incentiva konkrete. Shifrat janë të qarta. Çdo vit që kalon, Shqipëria bëhet më bosh, më plakur dhe më e varfër në potencial njerëzor.

Nëse ky trend vazhdon, pas 10 vitesh, vendi mund të mos njihet më as për nga përmasat, as për nga struktura sociale. Dhe atëherë do jetë vonë.