Mojtaba Khamenei, gjashtë muaj në krye të Iranit, por ende në hije! Kush e drejton realisht Republikën Islamike?

Gjashtë muaj pasi u emërua udhëheqës suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei mbetet një nga figurat më misterioze të regjimit në Teheran. 56-vjeçari, i cili pasoi babanë e tij, Ajatollah Ali Khamenein, ka shmangur pothuajse plotësisht daljet publike, ndërsa autoritetet iraniane e justifikojnë mungesën e tij me arsye sigurie.

Mojtaba Khamenei mori postin më të lartë fetar dhe politik të vendit pas vdekjes së babait të tij më 28 shkurt, në ditën kur nisi operacioni i përbashkët SHBA-Izrael kundër Iranit. Që prej marsit, nuk është shfaqur publikisht, përveç imazheve të tij në postera të vendosura në rrugët e vendit. Edhe pse ka publikuar 21 njoftime lidhur me zhvillimet fetare, luftën dhe situatën ekonomike, ato janë lexuar kryesisht nga prezantues televizivë dhe më pas janë shpërndarë në platformat online.

Mungesa e tij u vu veçanërisht në pah gjatë funeralit të babait, i cili në korrik zgjati gjashtë ditë dhe u ndoq nga miliona njerëz. Mojtaba nuk mori pjesë në ceremonitë publike. Kjo ka nxitur spekulime për gjendjen e tij shëndetësore. Autoritetet iraniane kanë pranuar se ai pësoi lëndime gjatë sulmit ku u vra babai i tij, por këmbëngulin se dëmtimet ishin të lehta dhe se ai është rikuperuar.

A e kontrollon Mojtaba Khamenei Iranin?

Një nga pyetjet kryesore që ngrihet gjashtë muaj pas ardhjes së tij në pushtet është nëse Mojtaba Khamenei ka të njëjtin kontroll mbi sistemin iranian që kishte babai i tij.

Sipas analistëve të cituar nga Radio Evropa e Lirë, pushteti në Iran duket se është bërë më kolektiv dhe më pak i përqendruar te figura e udhëheqësit suprem. Analisti Raffaele Mauriello vlerëson se Garda Revolucionare është aktualisht një nga aktorët më të fuqishëm të sistemit iranian, edhe pse kjo nuk do të thotë se ajo ka kontroll absolut mbi vendin.

Autoritetet, megjithatë, insistojnë se Mojtaba vazhdon të ketë fjalën e fundit për vendimet e rëndësishme.

Një nga vendimet më të rëndësishme që i atribuohet atij deri tani është riorganizimi i strukturave të larta ushtarake dhe të sigurisë. Ai ka emëruar shtatë zyrtarë të lartë, mes tyre Mohsen Rezaei në postin e sekretarit të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare.

Rezaei është një figurë veterane e sistemit iranian dhe ka drejtuar Gardën Revolucionare gjatë luftës Iran-Irak në vitet 1980. Një tjetër emërim i rëndësishëm ishte ai i Hossein Taeb në krye të milicisë Basij, forcë paraushtarake që luan rol të rëndësishëm në sigurinë e brendshme dhe në përballimin e protestave.

Përgatitje për luftë dhe kontroll të brendshëm

Sipas analistëve, këto emërime mund të kenë një objektiv të dyfishtë: përgatitjen e Iranit për një konflikt të zgjatur me Shtetet e Bashkuara dhe forcimin e kontrollit të regjimit brenda vendit. Në këtë kuadër, Mojtaba Khamenei duket se po mbështetet te strukturat e fuqishme ushtarake dhe të sigurisë, ndërsa vetë qëndron larg vëmendjes publike.

Mungesa e tij nga skena nuk ka penguar regjimin iranian që ta paraqesë si autoritetin më të lartë të vendit. Por, gjashtë muaj pas marrjes së detyrës, mbetet e paqartë se sa pushtet personal ushtron ai dhe sa prej vendimeve merren përmes një strukture kolektive ku Garda Revolucionare dhe elitat e tjera të regjimit kanë një rol gjithnjë e më të madh. Në fund, pyetja që mbetet është nëse Mojtaba Khamenei po drejton realisht Iranin nga prapaskena, apo nëse posti i udhëheqësit suprem është bërë vetëm një pjesë e një sistemi më të gjerë pushteti ku vendimet merren nga disa qendra të fuqishme.