Zbulim epokal! Zbulohet ‘super-anija kryesore’ e Vikingëve që ndryshon gjithçka që dinim

Një zbulim i rëndësishëm për arkeologjinë detare ka zbuluar kantierin më të madh tregtar të njohur nga Epoka e Vikingëve dhe Mesjeta e vonë. Arkeologët kanë zbuluar një anije masive tregtare të shekullit të 15-të në det pranë Kopenhagenit, duke i detyruar ekspertët të rishqyrtojnë fushëveprimin dhe organizimin e tregtisë mesjetare në Evropën Veriore.

Anija gjigante e shekullit të 15-të zbulon një rrjet të gjerë kantieresh detare dhe rrugësh tregtare në Evropën Veriore.

Anija, e quajtur Svælget 2 sipas kalimit detar ku u gjet, është afërsisht 28 metra e gjatë, 9 metra e gjerë dhe 6 metra e lartë – dimensione që e bëjnë atë më të madhe se çdo anije tjetër mesjetare me raft dhe pinion të zbuluar deri më sot. Sipas studiuesve, ajo mund të mbante ngarkesa deri në 300 ton, duke e vendosur atë në kulmin e transportit tregtar në atë kohë.

Ndërtimi i saj daton rreth vitit 1410 të erës sonë dhe, siç shpjegojnë ekspertët në Muzeun e Anijeve Vikinge, ajo ishte projektuar ekskluzivisht për transportin masiv të mallrave të përditshme: dru, kripë, tulla dhe ushqime bazë. “Ndërtuesit e anijeve shtynë kufijtë e teknologjisë së kohës së tyre për të transportuar vëllimin më të madh të mundshëm të mallrave”, vëren drejtori i gërmimeve Otto Uldum.

Me interes të veçantë është origjina e materialeve të ndërtimit. Analizat e datimit të pemëve kanë treguar se druri i anijes vinte nga pjesë të ndryshme të Evropës: dërrasat ishin prej lisi nga Pomerania, në Poloninë e sotme, ndërsa trarët e brendshëm vinin nga Holanda. Ky zbulim konfirmon ekzistencën e një rrjeti kompleks shkëmbimesh të lëndëve të para dhe ekspertizës, shumë më të gjerë nga sa mendohej më parë.

Anija e mbytur u zbulua në një thellësi prej afërsisht 13 metrash dhe u ruajt në gjendje të shkëlqyer, e mbrojtur nga rrymat e forta dhe ndërhyrja njerëzore. Falë kësaj, arkeologët kanë zbuluar pjesë të rralla të paprekura të pajisjeve, duke përfshirë të ashtuquajturat “kështjella të larta”, struktura të ngritura prej druri që shërbenin si strehimore për ekuipazhin dhe si pika mbrojtëse.

Ndërkohë, artefaktet e përditshme ofrojnë një vështrim të rrallë në të kaluarën: pllaka druri me gjurmë boje, këpucë, krehëra, rruzare, enë gatimi prej bronzi dhe tasa qeramike dëshmojnë se ekuipazhi mbante me vete fragmente të jetës në tokë. “Marinarët sollën me vete jo vetëm mjetet e tyre, por edhe objekte personale që i lidhnin ata me jetën e tyre të përditshme”, shpjegon Uldum.

Edhe pse nuk u gjetën gjurmë ngarkese, studiuesit janë të sigurt se Svælget 2 ishte një anije thjesht tregtare, pa asnjë provë përdorimi ushtarak. Për arkeologët, gjetja është provë e prekshme e një shoqërie me kapacitet ekonomik dhe teknologjik për të financuar dhe operuar “bisha” lundruese të kësaj madhësie.

Kjo anije e mbytur ndriçon jo vetëm historinë e lundrimit, por edhe vetë shoqërinë mesjetare, duke zbuluar se si teknologjia dhe tregtia evoluan së bashku në një epokë kur deti ishte rruga kryesore e komunikimit ndërkombëtar/CNN