Si minutat e fundit shpëtuan marrëveshjen SHBA-Iran, çfarë ndodhi brenda dyerve të mbyllura

Një marrëveshje që synon uljen e tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit duket se ka shmangur kolapsin në momentet e fundit, pas një serie zhvillimesh që rrezikuan të çonin rajonin drejt një përshkallëzimi të ri.

Sipas raportimeve nga media pranë autoriteteve iraniane, bisedimet mes Uashingtonit dhe Teheranit hynë në një fazë kritike pas një sulmi izraelit në periferi të Bejrutit, një zonë e konsideruar si bastion i Hezbollahut. Ngjarja shkaktoi reagim të fortë në Iran, ku zyrtarët po shqyrtonin pezullimin e kontakteve diplomatike me SHBA-në dhe mundësinë e një përgjigjeje ndaj Izraelit.

Burimet bëjnë me dije se ndërhyrja e administratës amerikane ka qenë vendimtare për të shmangur dështimin e procesit. Pas negociatave intensive, Uashingtoni raportohet se ka ofruar një sërë garancish politike dhe sigurie që bindën Teheranin të vijonte dialogun.

Mes pikave kryesore të dakordësuara përmenden respektimi i sovranitetit të Libanit, reduktimi i pranisë ushtarake izraelite në disa zona kufitare dhe masa për lehtësimin e tensioneve detare në rajon.

Burimet bëjnë me dije se ndërhyrja e administratës amerikane ka qenë vendimtare për të shmangur dështimin e procesit. Pas negociatave intensive, Uashingtoni raportohet se ka ofruar një sërë garancish politike dhe sigurie që bindën Teheranin të vijonte dialogun.

Mes pikave kryesore të dakordësuara përmenden respektimi i sovranitetit të Libanit, reduktimi i pranisë ushtarake izraelite në disa zona kufitare dhe masa për lehtësimin e tensioneve detare në rajon.

Po ashtu, palët janë dakorduar që brenda dy muajve të ardhshëm të nisin raunde të reja negociatash për programin bërthamor iranian, si dhe për mundësinë e lehtësimit të disa sanksioneve ekonomike. Gjatë kësaj periudhe tranzitore, nuk parashikohen masa të reja ndëshkuese ndaj Iranit apo dislokime shtesë të forcave amerikane në rajon.

Në kuadër të marrëveshjes diskutohet gjithashtu zhbllokimi gradual i një pjese të aseteve financiare iraniane të ngrira jashtë vendit, ndërsa një mekanizëm ndërkombëtar monitorimi do të mbikëqyrë zbatimin e detyrimeve nga të gjitha palët.

Po ashtu, palët janë dakorduar që brenda dy muajve të ardhshëm të nisin raunde të reja negociatash për programin bërthamor iranian, si dhe për mundësinë e lehtësimit të disa sanksioneve ekonomike. Gjatë kësaj periudhe tranzitore, nuk parashikohen masa të reja ndëshkuese ndaj Iranit apo dislokime shtesë të forcave amerikane në rajon.

Në kuadër të marrëveshjes diskutohet gjithashtu zhbllokimi gradual i një pjese të aseteve financiare iraniane të ngrira jashtë vendit, ndërsa një mekanizëm ndërkombëtar monitorimi do të mbikëqyrë zbatimin e detyrimeve nga të gjitha palët.

Sipas informacioneve të deritanishme, formalizimi i marrëveshjes pritet të bëhet gjatë një ceremonie në Zvicër, ku përfaqësuesit e palëve do të hedhin firmat mbi dokumentin përfundimtar. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se sfida më e madhe nuk është arritja e marrëveshjes, por zbatimi i saj në terren dhe ruajtja e ekuilibrit në një rajon që mbetet ndër më të paqëndrueshmit në botë.